کد خبر:1592
پ
Untitled-1

نقد کتاب کسمه نارآغاجی یام

با بیست و یک سالی که از عمرم گذشه و هشت نه سالی که بر روی شعر و ادبیات قشقایی مطالعه داشته ام و تقریبا اشعار اکثر شاعران قشقایی در  دوره های مختلف را مطالعه کرده ام و از دوره قبل از ماذون شاعرانی. چون غول اوروج چهارده چریک.علی شایلو. عبد الحسین خوشابلو که باخواندن […]

با بیست و یک سالی که از عمرم گذشه و هشت نه سالی که بر روی شعر و ادبیات قشقایی مطالعه داشته ام و تقریبا اشعار اکثر شاعران قشقایی در  دوره های مختلف را مطالعه کرده ام و از دوره قبل از ماذون شاعرانی.
چون غول اوروج چهارده چریک.علی شایلو. عبد الحسین خوشابلو که باخواندن اشعارشان در می یابیم که زبان قشقایی ها از ان زمان تا حال دچار تغییران زیادی شده
و یا شاعران زمان ماذون. یوسف خسرو.نعمت اله. ابراهیم. و حسین بیات اوغلو و… که در این دوره که می توان گفت دوره شکوفایی ادبیات قشقایی است اما کلمات فارسی و عربیه زیادی وارد زبان و شعر ما شده که شاعران نه تنها تلاشی برای زدودن ان نداشتند بلکه استفاده از واژه های بیگانه را شهرت حساب می کرده اند و این عامل در اشعار شاعران دوره ی بعد از ماذون شاعران خوش ذوق و قریه ای چون داوود خان حسن اقایی. علی اکبر حسنی. همراه دانشور  .منصور شاه محمدی. نوذر رضایی نیز بیداد می کند. اما شهر نشینی اکثریت قشقایی ها و تاثیر پذیری زبان انان از شهر های فارس و لر  زبان شاعران از یکی دودهه قبل خطر نابودی زبان را حس کردند و بر ان شدند در شعر هایشان فقط از کلمات ترکی اصیل استفاده کنند اما زبان عامه مردم به سرعت واژگان بی گانه را جذب کرده اند و نسل ها ی جوانتر معنی بسیاری از واژه های ترکی را نمی دانند و این باعث شده که زبان شعر و ادبیات و زبان عامه مردم در فرسنگ ها را همدیگر را گم کنند در این دوره شاعرانی توانستند خوب بدرخشند عوض اله صفری کشکولی ارسلان میرزایی کامبیز نجفی فرود جهانگیری ارمان فرهنگ و کاوه ایروانی  جوانتر ها.مسلم حسینی  علی فریدونی افشین حاتمی و فرود اژدری ارش فتحی رحیم مسعودیان فرهاد هاشمی و…

.اما علم با این عقیده که زبان شعرش فقط چند قدم جلو تر از زبان عامه مردم قشقایی باشد سعی بر ان داشته که کمتر از کلمات کهنه و به فراموشی سپرده شده استفاده نکند و هر جا مجبور شد از کلمات آذری استفاده نکندو واژه های فارسی را بر ان ترجیح دهد تا شاید بتوان توده ی بزرگتری از مردم را با شعرش همراه کند این از زبان شعرش تا به صنعت ها و تصاویرش بپردازیم شایان به ذکر است که شاعر فردی متدین و کاملا مذهبی می باشد این را از اشعارش هم می توان استنتاج کرد
شعر اولش,,او گون لر,, شعریست با شور حال جوانی و با قالب گراییلی شاعر از پس شعر هایش با قالب گراییلی بسیار قوی بر امده به چند بند از بعضی گراییلی هایش اکتفا می کنیم
…….
نه لر گچمیش بیله بیلمنگ
بیلسنگ داها گوله بیلمنگ
گوزوم چای دیر سیله بیلمنگ
گل گور مندن نه لر گچمیش
……….
اوتوراندا دانشماغا
من گزیمدن یاغا یاغا
دلبر دوراندا ایایا
علم داری دوشگون یدی
………..

میخانایا  توش  گیدنده
مست اولوب مدهوش گدنده
او ییخیله  دوش  گدنده
تانیماز   آغی   قارادان

و شعر هلاکوخان از دیگر شعرهای قابل تمجید این کتابچه با قالب گراییلیست

ویا در شعر مراد خوب وارد شرایط زندگی یک پیرمرد قشقایی بین زندگی عشایری و شهری  شده

شعری دارد با عنوان انا جان در پی ازدواج و اختیار نمودن همسری از طایفه ای دوردست بسیار با احساس شاعر عجین گشته و هر دل سنگی را به گریه وا می دارد

اخرین گراییلی را که با خط خودش نوشته شعری بسیار زیباست
هرنه که یاغی گوزلری
نظر دن سالدی بیزلری
او دادو دوزلی سوزلری
هنیز کباب اورگیمده

شاعر از بعضی واژه ها به خوبی  استفاده کرده و ارایه ها ی قشنگی ساخته

گوردوم گوزونگ سورمه لی دیر
دیدیم  دوران  سورمه لی  دیر

شاعر با این که تمام تلاشش را کرده که شعرش را از کهنگی نجات دهد باز در جای جایی از شعرش چیزهایی به چشم می خورد که فقط یک انسانی که چندین سال پیش زندگی عشایری را تجربه کرده می داند و شاید حتی یک ادبیاتچی اما  ناف شهر عاجز باشد از مفهومش که این تقصیر شاعر نیست تقصیر روزگار است که با قشقایی ها چنین ساخته
شادلیوق کوچموش سن گده له
غم اوک اچمیش سن گده له
همین غم اوک اچمیش را را فقط خودمان که عشایری را تجربه کرده ایم بهتر از هر کسی حس می کنیم

محتوا و کلیات اشعار دوره های گذشته را قالب قوشما تشکیل می داده چنان که در کل دیوان ماذون فقط چند گراییلی به چشم می خورد اما در چند ده اخیر شاعران در سرودن قوشما کوتاهی کرده اند و بیشتر به سمت گراییلی روی اورده اند البته بنده نیز قالب گراییلی را بسیار دوست می دارم و ارسلان میرزایی را بهترین شاعر این قالب از شعر قشقایی می دانم
و اما شاعر این کتاب نیز در این مجموعه چند شعری بیشتر با  قالب قوشما نیاورده

قاشینگ
گنه وارلوغومی قویدی تاراجا
قوشون چکیب ووردی ایمانا قاشینگ قرشیمیزدن چیخن گوزی قاراجا
چیخدی قویدی تیری کمانا قاشینگ
……
.. با این وجود که این قالب شعر را هم خوب می روده اماشاعر همانند دیگر شاعران این دهه در  سرودن قوشما کم کاری کرده

تصویر سازی ذهن شاعر خیلی ستودنیست با خواندن جمله زیر چه تصویر زیبایی در زهن مخاطب ایجاد می شود

بویجه آیینگ ییددی سی دیر
گورسدیر بونی قاشلارینگ

گرچه در اثار شاعران گذشته نیز گاها شعر نو به چشم می خورد اما در ایل قشقایی عوض اله صفری اولین کسی است که شعر نو را یینگی قوشما نامگذاری کرده و شعر های زیادی به طبع ان سروده است شاعران بعد از وی در این زمینه اشعار زیادی سروده است
و اما علم نیز در شعر پنج تیر پران و ای جمالینگ واقعا نشان داده که شعر فقط قافیه نیست.

چون نام کتاب کسمه نار اغاجیم بود همه دانستیم که اکثر اشعارش را اسانگ های تشکیل داده اند علم اولین شاعر قشقاییست در سرودن ترانه و به گفته ام شکی ندارم چون بعد از اسانک های فلکلور و قدیمی که گوینده ی شان معلوم نیست هیچ شاعری در سرودن اسانگ این همه همت بخرج نداده است

در چیدمان شعر هایش کوتاهی کرده باید هر قالب شعر را در یک بخش جدا می آورد و کمتر از شعر های دوستان شاعرش را برای همدیگر سروده بودند می اورد البته در بین همان شعر ها هم لطایف ادبی کم نبود مخصوصا شعری که برای منصور شاه محمدی سروده بود

این کتاب یکی از چهار پنج دفتر شعر شاعر بوده که تمام و کمال چاپش کرده بود و گزیده اشعارش نبود

به امید چاپ دیوان کامل شاعر

همه قشقاایی های عزیز را به خواندن این کتاب ارزشمند و ادبی دعوت می کنم

احسان محمدی گله زن

کلیدواژه : قشقایی
دیدگاه کاربران ۱ دیدگاه
  • شيرعلى كيانيان ۱۱ مهر ۱۳۹۴ / ۱۰:۲۸ ق.ظ
    0 0

    درود و سپاس جناب احسان محمدى گله زن
    افرین بر تفسیر و نقد سالم و مثبت شما از کتاب علم جان، کسمه نار اغاجى یام
    واقعا همانطور که شما نقد فرموده اید علم با دلى پاک و نیک اندیشانه قلم به دست گرفته و در تلاش است گونه اى در شکوفایى نمودن فرهنگ ایل قشقایى تلاش کند.
    تشویق و تحسین از این مرد بزرگ ضرورى و لازم است.
    شاد و تندرست باشید!

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلید مقابل را فعال کنید