کد خبر:1270
پ
a__60_

ترکان قشقایی در ایران

  برای  جستجوی حضور وقدمت ترکان قشقایی  در ایران ومنطقه باید به اعماق تاریخ برگردیم.جایی که در۷۰۰۰سال پیش سومریان نخستین تمدن بشری را بنا نهادند. لوحه های بدست آمده از سومریان نشان میدهد که این  قوم به خط میخی می نوشته اند و زبانشان از خانواده ی زبانهای التصاقی (اورال – آلتاییک) بوده که با […]

 

برای  جستجوی حضور وقدمت ترکان قشقایی  در ایران ومنطقه باید به اعماق تاریخ برگردیم.جایی که در۷۰۰۰سال پیش سومریان نخستین تمدن بشری را بنا نهادند. لوحه های بدست آمده از سومریان نشان میدهد که این  قوم به خط میخی می نوشته اند و زبانشان از خانواده ی زبانهای التصاقی (اورال – آلتاییک) بوده که با زبان ترکی پیوند دارد. در سال ۱۸۲۰ خط میخی  توسط گراتفند) (grotfend شناسایی شد و اوپر اختراع این خط را برای نخستین بار به سومری ها نسبت داد.

سومرشناس مشهورآلمانی فریتز هومل  ۳۵۰ واژه سومری را ازنظر معنی و آوا با واژه های معادل ترکی مقایسه کرد وثابت نمود که این دو زبان علی رغم  فاصله زمانی نسبتا طولانی میان آنها هم ریشه ومرتبط هستند. از دیگر اقوام التصاقی زبان میتوان به اقوام ایلامی ( ۳۵۰۰ ق . م) هوریها ۳الی ۴هزار سال ق م ،سوی ها ، کاسی ها ،لولوبی ها،قوتی ها یاقوتیلوها (امروزه قوتیلو نام یکی از طوایف قشقایی است که به معنی خوش شانس میباشد) هیت ها،اورارتو ها،مادها، اشکانیان (سکائیان) که در میان اروپائیان ایسکیث ـ اسکیت،

و در منابع آشوری (ایشغوز) در منابع  عبری آشغور وبه ترکی (ایشغوز یا ایچ اوغوز) یا اوغوز های داخلی معروفند وساکا  یا سکایی را بمعنی زیرک دانسته اند. در التیجان فی التاریخ  بنی اشکان صفحه ۹چنین آمده است: تاریخ نویسان با دلایل علمی ثابت کرده اند که اصل نصب پادشاهان اشکانی از طایفه پارت یا پارت تورانی (ترکستان) بوده اند .

شمس الدین سامی در قاموس الاعلام  اشکانیان را تورانی واز مردم ترک زبان میداند و علامه دهخدا  تحت نام سکا مینویسد: آنها در آسیای میانه یعنی از ترکستان چین ودریای آرال واز شمال ایران تا رود دن در اروپا می زیسته اند .

دکتر حسین محمد زاده ی صدیق استاد زبان وادیات ترکی وفارسی دانشگاه های تهران ،تبریزواصفهان چنین مینویسد: باید اذعان کنم که پیشینه ادبیات ترکی در جنوب وجنوب غربی ایران به  ۷۵۰۰سال ق م میرسد. سابقه  حضور برخی  از طایفه های قشقایی در ایران مربوط به سده های قبل از اسلام است وبرخی نیز در زمان غزنویان وسلجوقیان به ایران آمده اند. هر چند که سابقه ی حضور ترکان اوغوز در ایران و بین النهرین مربوط به تمدن سومر ها می باشد، ظاهرا در زمان تیموریان وبعدها صفویه، نام قشقایی در متون تاریخی ثبت شده است. امروزه متخصصین زبان و تاریخ ترکی ، ترک زبانان را به  سه گروه عمده تقسیم می کنند :

۱ – ترکان شرقی ( اویغور ها ) که در شمال چین ، مغولستان ، منچوری ، تبت و …..ساکن هستند و طوایف گله زن ، چاردا چیریگ ، نمدی و ….از ان دسته می باشند .

۲ – ترکان شمالی که در روسیه ، استپ های شمالی و …..هستند .

۳ – ترکان غربی (ترکان اغوز ) از اجداد ترکان غرب شامل آناتولی ( ترکیه ) ، آذربایجان ، ترکان عراق  ، ترکان قشقایی ، ترکمن ها و ……می باشند .

درست است که قشقایی ها از ترکان غربی به شمار می آیند اما باید بگوییم که قشقایی ها کنفدراسیونی از تمام این سه دسته اند یعنی از هر سه  گروه اغوز ، قیپچاق و اویغور در ایل قشقایی وجود دارند . در مورد ریشه کلمه قشقایی صاحب نظران عقاید و نظرات  مختلفی ارائه داده اند که به چند نمونه ازاین تعابیر اشاره میکنیم: قشقه: به معنای اسب پیشانی سفید وهمچنین قشقه نام طایفه ای در ترکمن صحرا ونیز طایفه ای در ترکستان چین است.

قاشقا : به معنی جسور وبی باک که واژه ای  از ترکی ازبکی است

قاچ قایی :از مصدر قاچماک به معنی فراری وسریع است .

کاشغر که شهریست در ترکستان وکلمه کاشغرلی یا قشگرلی از آن استنباط میشود.

قبچاق :نام طایفه ای از ترکان که اتابکان سلغری به فارس آمده اند.

قاش به معنی ابرو و قایی از طوایف ترکان که بمعنی بالا وصدر نشین است.

اما آنچه بدیهی ومسلم است قشقایی یک مفهوم فرهنگی وزبانی گسترده ای دارد

قش:به معنی قلعه ودژ ونام یک شهر در آسیای میانه که همان زادگاه تیمور گورکان است واویماق  قایی که منابع مختلف بنامهای قایی، قایین،قاییق،کایی،کای،شایی،شای، کابین ودر منابع چینی بنامهای ختایی وختایی نامیده شده است.

در ماوراءالنهر ومحدوده ی امپراطوری گؤی تورک ( گؤک ترک به معنای ترکان آسمانی )  به احتمال زیاد در احداث بنای شهر کش یا قش  در ساحل جیهون اقدام کرده اند. واژه قایی بمعنای محکم است ونام نخستین اویماق (طایفه) از جناح ساغ (بوز اوخلار) اوغوز میباشد ، بنابراین قشقایی به دژ محکم  وتسخیر ناپذیر تعبیر میشود.   ادمه دارد ….

نویسنده:کامران فریدونی کشکولی

منابع و ماخذ ها

۱ – تاریخ دیرین ترکان ایران ؛ پروفسور محمد تقی زهتابی

۲-  زبان ترکی قشقایی و شیوه نگارش آن ؛ استاد اسد الله مردانی  رحیمی

۳ – سالهای بحران ؛ خاطرات محمد ناصر قشقایی

۴ – پیوستگی قومی تاریخی اوغوز و قشقایی های ایران ؛ حسین جدی (  بایات )

کلیدواژه : «ساخت مقبره جهانگيرخان قشقايي»315354Dağlar qarıyamqashqai musicQaşqayı Türkcesiniŋ örgedimiآنامینگ دیلهآنامینگ دیله باغله در جانوماآی دا کیم واراجرای اهنگ هجران در جشنواره موسیقی ترکان دنیا در اادبیات نو قشقایی احتیاج به حمایت معنوی دارداستاد برزو طیبی پوراعتراض قشقاییالفبای عرب یا الفبای لاتین کدام یک برای نوشتن ترکیالفبای معجزه گر منتشر شداموزش ترکی قشقاییانتشار ترجمهانتشار ترجمه ترکی قشقایی«رباعیات عمر خیام » در بازانجمن دانشجویان قشقاییانقلاب نیوزانلود موسقی قشقاییاهانت به قشقاییاهانت به قشقایی هااوزاق یولاولین تیم قشقاییايــرانـیـنـگ عـزتــي بــللي يــادگــارایران در شیراز بازسازی می شودایل قشقاییبازهم اصفهانی هابرپایی نمایشگاه صنایع دستی قشقایی در شهرستان آبادهپخش فيلم داستاني الفباي معجزه گرپژوهشگر و مدرس دانشگاه شیراز گفتتاریخ گمشده قوم قشقایی منتشر شدترکان قشقاییترکی قشقاییتصاویر قشقاییتوهین به قشقاییتوهین به قشقایی هاتوی قاشقایی ائلنداتیزر نیسان قشقاییتیمور گردانیجدول لیگ برتر بزرگسالان استان فارسdجمعیت جوانان قشقاییحرمتلی دیلداشلارخاطرات ملک منصورخان خان قشقاییخود آموز ترکی قشقاییخوداموز تورکی قاشقایدانشجویان قشقاییدانلود pdfدانلود pdf ایل قشقایی زنده در این سرزمیندانلود اهنگ قشقاییدانلود زندگینامه شاعر پر آوازه یوسفعلی بیک قشقاییدانلود عصر قشقاییدانلود موسقی قشقاییدانلودXeberlerدانمايشگاه لباسهای سنتی ايل قشقايی ايران و قوم ساپدر مسیر تند باددیدار انجمن دانشجویان قشقاییدیدار انجمن دانشجویان قشقایی با هنرمندان قشقاییدیوان کامل اشعار امیرتیموری گورکانی در دست چاپراه‌اندازی می‌شودرباعیات عمر خیامساز پرسوز فرودسایت یوسف علی بیگشاعر قشقاییضرب المثلهای ترکیعذرخواهی از قشقایی هاعروسی در ایل قشقاییعشایر قشقاییعکسعکس از نمایشگاه صنایع دستیعکس قشقاییفرهنگ نام های ترکیقاشقاییقره قانلوقره کشیقره کشیقشقاييقشقاییقشقایی تویهقشقایی نام یك شهید تئاتر استقشقایی نگین تاج تاریخ فاخر جنوب ایران استکتاب سفره ایل قشقایی منتشر شدکتاب سیری در بوستان قشقاییکلاه قشقایی بر سر کی روشگاهنامه اینترنتی انجمن دانشجویان قشقاییماذوندان بیر شعرمتولد 1344 ایل قشقاییمزار شاعر نامدار عشایرمعرفی وبلاگ قاشقاییمقبره حکیم آیت الله جهانگیر خان قشقاییمقبره یوسفعلی بیگ قشقاییموسقی قشقاییموسیقی قشقایینقاره قشقايينمایشگاه ایل قشقایی در فیروزآبادهمایش بزرگداشت یکصدمین سال در گذشت شاعر بلند آوازههیچگاه توهین و بی حرمتی به هیچ قوم و طایفه ای نکرديادنامه شهید حسین قشقائی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلید مقابل را فعال کنید